Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead

Inleiding

Terug naar navigatie - Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead - Inleiding

Effectieve bedrijfsvoering vormt de basis voor het realiseren van de gemeentelijke ambities en het optimaal functioneren van de organisatie De toegevoegde waarde van bedrijfsvoering ligt in het stellen van kaders, het adviseren en het toetsen van processen. Hiermee ondersteunt het de betrouwbaarheid, doelmatigheid en innovatiekracht van de gemeente. Dit fundament stelt de gemeente in staat om haar primaire processen effectief uit te voeren en beleidsdoelen te realiseren voor de samenleving.

De medewerkers ondersteunen het bestuur en de organisatie bij de ontwikkeling van plannen en beleid, bewaken de voortgang en de kwaliteit daarvan en onderhouden relaties met externe stakeholders. Bovendien bieden zij bij (cyber) crises of noodsituaties expertise en coördinatie om snel en effectief te reageren.

De paragraaf bedrijfsvoering biedt inzicht in de algemene ondersteuning en voorwaarden die bedrijfsvoering biedt aan de primaire processen. De doelen die we in dit programma uitlichten, gaan over specifieke ambities die bijdragen aan de versterking en innovatie van de organisatie.

Terug naar navigatie - Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead - Doelen en acties

5.1 Een toekomstbestendig en toegankelijk gemeentehuis

Terug naar navigatie - Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead - Doelen en acties - 5.1 Een toekomstbestendig en toegankelijk gemeentehuis

Doelomschrijving
We willen onze gemeentelijke locaties toekomstbestendig maken en brengen naar de huidige eisen, zodat de locaties toegankelijk blijven voor onze inwoners en we hen optimaal kunnen blijven bedienen. Onze locaties zijn ondersteunend aan ons werk zodat we onze taken op diverse manieren kunnen uitvoeren; faciliterend aan een hybride en vitale werkstijl.

Termijn Middellang
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen
Portefeuillehouder(s) wethouder Bennink
Taakveld 0.4 Overhead

Context
In 2023 hebben we een scenariostudie uitgevoerd om de toekomstbestendigheid van ons gemeentehuis te onderzoeken. De basis daarvoor was een eerdere startnotitie gebaseerd op het MJOP (Meerjarenonderhoudsplan).
We hebben een aantal scenario’s onderzocht en drie mogelijke scenario’s uitgewerkt en financieel onderbouwd. Met als einddoel de realisatie van een toekomstbestendig gemeentehuis. Geen van de uitgewerkte scenario’s bleek op dat moment financieel haalbaar te zijn. Maar we wisten ook: niets doen is geen optie.
We hebben vervolgens in 2024 een mogelijk vierde scenario onderzocht. Inmiddels was duidelijk dat ook gekeken moest worden naar de huisvesting van STOER. De redenen hiervoor waren inhoudelijk en huisvestingstechnisch. Op basis van dit onderzoek en het beschikbaar gestelde investeringsbudget is in 2026 de verbouwing van het Frank Daamenpand gestart. Dit wordt het nieuwe onderkomen voor het hele sociaal domein. Hier geven we samen met ketenpartners vorm aan integraal werken. Aanvullend stellen we in 2026 een plan van aanpak op voor het toekomstbestendig maken van het gemeentehuis op basis van het MJOP. In dit plan van aanpak nemen we de gestelde eisen aan (overheids)gebouwen voor verduurzaming en milieu mee.

 

Subdoel Toekomstbestendig maken van het gemeentehuis
Prestaties In de eerste helft van 2027 leggen wij een plan van aanpak voor aan de gemeenteraad voor het toekomstbestendig maken van ons gemeentehuis, uitgewerkt in verschillende scenario's. De gemeenteraad wordt in staat gesteld een keuze te maken. 

Monitoring 
Te volgen via de P&C cyclus.

5.2 Vergroten(cyber-)bewustzijn en weerbaarheid van inwoners, organisatie en de gemeente

Terug naar navigatie - Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead - Doelen en acties - 5.2 Vergroten(cyber-)bewustzijn en weerbaarheid van inwoners, organisatie en de gemeente

Doelomschrijving 

We versterken de betrouwbaarheid van de informatievoorziening en de bescherming van persoonsgegevens. Dit doen we door risico’s tijdig te signaleren, passende maatregelen te treffen en de organisatie bewust en weerbaar te maken. Daarmee borgen we beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie. En we verbeteren continu de naleving en beheersing binnen de gemeente.

Termijn Kort
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen
Portefeuillehouder(s)

burgemeester Werger

Taakveld 0.4 Overhead

Context

De digitale afhankelijkheid van onze samenleving groeit snel. Inwoners regelen steeds meer zaken online, organisaties werken intensiever digitaal samen en de gemeente is daarin een cruciale schakel. Tegelijk nemen de risico’s toe. Cyberaanvallen, technische storingen en misbruik van gegevens kunnen het functioneren van de overheid en het vertrouwen van inwoners direct raken. Wij zijn daarbij als gemeente mede afhankelijk van de regionale ICT-Samenwerking.

Vanuit het Rijk en in lijn met het recent vastgestelde coalitieprogramma ligt er een duidelijke opgave om onze weerbaarheid te versterken. Dat geldt niet alleen voor geopolitieke risico’s en de bescherming van vitale processen, maar ook voor digitale kwetsbaarheid, bewustwording en digitale autonomie. Dit betekent voor ons dat we gericht keuzes moeten maken over regie, afhankelijkheden, veilige gegevensopslag en samenwerking met andere overheden en partners.

Nieuwe wet- en regelgeving, zoals de Cyberbeveiligingswet, BIO2 en de Europese NIS2 eisen op het gebied van digitale weerbaarheid, maakt het noodzakelijk om informatiebeveiliging structureel op orde te hebben. Dat vraagt om duidelijke bestuurlijke keuzes, goede afstemming met de uitvoering en blijvende aandacht voor risicomanagement, toezicht en verantwoording. Onze nieuwe beleidslijn sluit hierop aan. We benaderen informatiebeveiliging en privacy niet alleen als technisch vraagstuk, maar als een continu bestuurlijk en organisatorisch verbeterproces. Voor gemeenten betekent dit dat bestuur en directie niet alleen bestuurlijk verantwoordelijk zijn voor informatiebeveiliging, maar ook moeten zorgen dat passende maatregelen worden goedgekeurd, uitgevoerd en gecontroleerd.

Uitvoering 2027

De gemeente versterkt de digitale weerbaarheid en informatieveiligheid, zodat dienstverlening, gegevensbescherming en continuïteit beter zijn geborgd.

Subdoel In 2027 is de informatieveiligheidsorganisatie aantoonbaar versterkt, zodat de gemeente beter kan sturen op risico’s, capaciteit, uitvoering en samenwerking in de keten.
Prestaties
  • We versterken de sturing op informatieveiligheid via het ISMS en periodieke rapportages per eenheid.
  • We voeren structurele bewustwordingsactiviteiten uit voor medewerkers, bestuur en waar passend inwoners en organisaties.
  • We oefenen een cybercrisis en benutten de uitkomsten om de voorbereiding en respons te verbeteren.
  • We professionaliseren contract- en leveranciersmanagement en versterken de grip op afspraken met ketenpartners en de ICT-Samenwerking.
  • We vergroten de inzichtelijkheid in digitale afhankelijkheden, risico’s en benodigde vervolgstappen, onder meer voor digitale autonomie en weerbaarheid.
  • We borgen dat risico’s, maatregelen en voortgang op een aantoonbare manier worden gevolgd en bijgestuurd.
  • We zorgen ervoor dat het bestuur goed is voorbereid en getraind om te voldoen aan de verantwoordelijkheden die voortvloeien uit de NIS2-richtlijn.

Monitoring 

De voortgang op dit doel wordt gevolgd via periodieke rapportages over capaciteit, voortgang, risico’s en beheersmaatregelen. Daarbij sluiten we zoveel mogelijk aan op reeds beschikbare informatie uit de planning- en controlcyclus, trainingsregistraties, incidentregistratie, leveranciersrapportages en de rapportages van CISO en FG.

De belangrijkste indicatoren zijn:

  • het aantal en percentage medewerkers dat verplichte bewustwordings- en vakinhoudelijke trainingen heeft gevolgd;
  • het aantal uitgevoerde cybercrisisoefeningen en trainingen en de opvolging van verbeterpunten;
  • de voortgang van de implementatie en ingebruikname van het ISMS, inclusief de mate waarin de organisatie daarmee werkt;
  • de bezetting en inzetbaarheid van de functies voor informatiebeveiliging, privacy en security;
  • de voortgang in contract- en leveranciersmanagement, inclusief de afspraken met de ICT-Samenwerking;
  • het aantal en de aard van incidenten, meldingen en openstaande verbetermaatregelen;
  • de voortgang in het in kaart brengen van digitale afhankelijkheden, risico’s en benodigde vervolgstappen.
  • bestuur beschikt over de vereiste certificering om te voldoen aan de NIS2.

Waar vullen we deze indicatoren aan met bestaande beleidsindicatoren of vaste rapportagemomenten. Op termijn worden ook de beleidsindicatoren uit de Regeling beleidsindicatoren gemeenten structureel onderdeel van de begroting en jaarrekening, conform de aanbevelingen uit het accountantsverslag over 2025. Binnen deze begrotingsronde is volledige invoering daarvan nog niet haalbaar.

Afkorting Betekenis Toelichting
NIS2 Network and Information Security 2 Europese richtlijn voor Informatiebeveiliging (2e)
BIO2 Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2 Kader voor NL-overheden informatieveiligheid (2e)
CER Critical Entities Resilience Richtlijn en beschrijving kritische infrastructuur (vanaf eind 2026 ook voor gemeentes)
ISMS Informatie Security Management Systeem Systeem van (vastgesteld) beleid, procedures en werkafspraken ten behoeve van controle (plan, do, check, act)
CISO Chief Information Security Officer Strategisch en onafhankelijk adviseur ten behoeve van informatieveiligheid
FG Functionaris Gegevensbescherming Interne toezichthouder op gebied van privacy

 

5.3 Versterking van inwonersparticipatie

Terug naar navigatie - Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead - Doelen en acties - 5.3 Versterking van inwonersparticipatie

Doelomschrijving

Door inwoners meer te betrekken en samen te werken worden plannen en beleid kwalitatief beter. Inwoners voelen zich bovendien meer betrokken bij de opgaven waar we als gemeente en samenleving voor staan.

Termijn Middellang
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen -
Portefeuillehouder(s) burgemeester Werger
Taakveld 0.4 Overhead

Context
We vinden het belangrijk dat inwoners, organisaties en ondernemers kunnen meedoen en meedenken. Zodat zij meer invloed hebben bij onderwerpen die hen maatschappelijk raken én plannen en beleid beter worden. We leggen als gemeente duidelijk uit wat we bedoelen met participatie, op welke manieren en niveaus het kan worden ingezet en hoe inwoners kunnen meedenken of meedoen.  
Andersom verwachten we ook dat inwoners betrokkenen op tijd informeren als zij een plan hebben dat invloed heeft op hun buurt of leefomgeving.

Subdoel Verder versterken en vernieuwen van participatieprocessen
Prestaties
  • In 2027 actualiseren we het participatiebeleid uit 2021 op basis van de uitkomsten van een enquête onder inwoners (eind 2025) én de ervaringen uit participatietrajecten van de afgelopen vijf jaar. Het geactualiseerde beleid leggen we ter vaststelling voor aan de gemeenteraad.
  • We stellen een handleiding op over participatie met daarin een format en standaard werkwijzen voor participatie bij plannen en projecten en uitleg over de participatieladder. De handleiding leveren we op in 2027 en stellen we beschikbaar aan betrokken partijen. 
  • Wij informeren de gemeenteraad in deze coalitieperiode over de mogelijkheden voor het starten van een pilot burgerberaad. Daarbij onderzoeken en werken we mogelijke onderwerpen, kaders, voorwaarden, aandachtspunten, risico’s en kosten nader uit.

Monitoring

We monitoren via de P&C cyclus. 

Wat kost het?

Terug naar navigatie - Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead - Wat kost het?
Bedrijfsvoering en overhead (x 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030
Lasten
Bestaand beleid 19.443 20.586 19.301 18.928 19.279
Beleidsmatige ontwikkelingen - 1.166 409 217 225
Autonome ontwikkelingen - 706 1.417 1.889 1.523
Totaal lasten 19.443 22.458 21.127 21.034 21.027
Baten
Bestaand beleid 2.063 1.912 3.333 2.361 2.361
Beleidsmatige ontwikkelingen - - 2.357 3.701 2.128
Autonome ontwikkelingen - 677- 2.192- 1.633- 1.635-
Totaal baten 2.063 1.235 3.499 4.429 2.854
Totaal bedrijfsvoering en overhead 17.380- 21.223- 17.628- 16.605- 18.173-
inclusief:
Afschrijvingen/Rente 866 978 1.083 1.096 1.086
Verdeling interne kosten 24.388- 22.564- 22.631- 22.121- 21.770-
Totaal 23.521- 21.586- 21.548- 21.025- 20.684-

Toelichting overhead

Terug naar navigatie - Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead - Toelichting overhead

Overhead, zoals bedoeld in het BBV, wordt samengevat als bedrijfsvoeringskosten of als kosten die voortvloeien uit de PIOFACH-taken (personeel, informatie, organisatie, financiën, automatisering, communicatie en huisvesting).

Overhead mag wel worden toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en kostendekkende activiteiten als (subsidie)projecten.