Financiële positie

In de meerjarenraming wordt de ontwikkeling van het saldo aangegeven vanaf het uitgangspunt in de programmabegroting 2026 en vervolgens de autonome en structurele ontwikkelingen. Immers, we sturen op een structureel meerjarig sluitend resultaat.

NB. Alle positieve bedragen dragen bij aan een positieve ontwikkeling van het begrotingssaldo, negatieve bedragen verslechteren het resultaat.

De toelichting op de autonome ontwikkelingen en beleidsmatige ontwikkelingen 2027 zijn onder de betreffende programma’s benoemd. 

Bij de afzonderlijke programma’s is steeds een overzicht van de baten en lasten opgenomen. In de volgende tabel treft u een totaaloverzicht van alle programma’s aan. Volgens het BBV mogen de mutaties in de reserves niet via de programma’s lopen, maar moeten afzonderlijk zichtbaar zijn.

Daardoor ontstaan er twee exploitatiesaldo’s, te weten een saldo vóór resultaatbepaling en een saldo na resultaatbepaling. Concreet betekent dit dat er eerst een telling wordt gemaakt van de begroting zonder de mutaties in de reserves (= vóór resultaatbepaling). Daarna volgt een telling rekening houdend met stortingen in- en onttrekkingen aan de reserves (= na resultaatbepaling). 

De basis voor het financiële beleid is opgenomen in het coalitieprogramma 2026-2030. Hierin is opgenomen dat we een enigszins behoudend financieel beleid voeren, waarbij we gericht keuzes maken waar we wel actief in investeren, ook in financieel moeilijke jaren. In deze coalitieperiode laten we de woonlasten (ozb, afval en riool: het woonlastenprincipe) niet harder stijgen dan de inflatie.

De begroting is op de volgende punten als volgt doorgerekend:

• Loonontwikkeling
  De huidige CAO  loopt van 1 april 2025 t/m 31 maart 2027.  Per 1 januari 2027 geldt 1,6% salarisverhoging. Voor de nieuw af te sluiten CAO is een inschatting gemaakt van de te verwachten salarisverhoging van 2% ingaande 1 april 2027. 
  T.a.v. de premies (waaronder pensioenen) gaan we uit van de informatie als bekend ten tijde van opstellen van de begroting.
• Prijsontwikkeling
  De budgetten en subsidies zijn bijgesteld naar het daadwerkelijk verwachte prijsniveau 2027. Er wordt geen generieke prijscompensatie toegepast.
• Geen meerjarige loon- en prijscompensatie
  Voor de begrotingsjaren 2028-2030 gaan we uit van het prijsniveau 2027. Er is dus zowel voor de inkomsten als de uitgaven geen rekening gehouden met verdere loon- en prijsstijging. Er wordt tegen constante prijzen geraamd.
• Renteontwikkeling
  Voor de berekening van de kapitaallasten over 2027 (renteomslag) is uitgegaan van 1,56 %. Bij het opmaken van de jaarrekening wordt de renteomslag opnieuw berekend en tot de werkelijke omvang doorbelast aan de producten. In de meerjarenraming 2027-2030 is deze keer gerekend met een oplopende renteomslag per begrotingsjaar, op basis van de huidige rentetarieven. Zie ook de toelichting op het saldo financieringsmiddelen bij het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen
• Rijksuitkeringen
  De meicirculaire 2026 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken is bepalend voor de op te nemen raming in de begroting 2027-2030. Taakmutaties worden waar mogelijk specifiek toegerekend aan het betreffende programma.
• Belastingen en tarieven
  Voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing (voor beide netto na kwijtschelding) gaan we uit van maximaal 100% kostendekkendheid. De tarieven die gezamenlijk de woonlasten bepalen (riool, afval, OZB) bepalen we zodanig dat deze samen gemiddeld als woonlasten maximaal 2,5% stijgen. De leges en lijkbezorgingsrechten worden verhoogd met trendmatige indexaties. De paragraaf Lokale Heffingen geeft een verdere toelichting op de belastingen en leges.

Het EMU saldo van de gemeente Oude IJsselstreek draagt bij aan het totale EMU saldo van het Rijk en alle mede-overheden. De berekening van het EMU saldo gaat uit van ontvangsten en uitgaven en wijkt daarom af van het saldo van baten en lasten zoals dat in deze begroting is gepresenteerd. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben. Onderstaande tabel toont de opbouw van het EMU saldo op basis van het hiervoor opgestelde CBS schema.

Het EMU-saldo kan gezien worden als een extra financieel kengetal, naast de andere vijf verplichte financiële kengetallen zoals de solvabiliteit en de (netto) schuldquote. Het EMU-saldo heeft een vergelijkbare functie als het kasstroomoverzicht in het bedrijfsleven. Een negatieve EMU-saldo geeft aan dat we als gemeente via reële transacties verwachten meer uit te uitgegeven dan dat we hebben ontvangen.